Przepisy prawne dotyczące prac geodezyjnych, wykonywanych przy wznoszeniu budowli

dr inż. Marian Pękalski

- geodezyjne wytyczanie obiektów budowlanych,
- geodezyjną obsługę budowy i montażu obiektów budowlanych,
- pomiary przemieszczeń obiektów i ich podłoża oraz pomiary odkształceń obiektów budowlanych,
- geodezyjną inwentaryzację powykonawczą obiektów lub elementów obiektów budowlanych.

W opracowaniu niniejszym przedstawione zostaną przepisy prawne, które obowiązują przy wykonywaniu powyższych prac geodezyjnych na placu budowy. Prace te są zadaniami technicznymi, a przedstawione niżej przepisy stanowią przykład "obudowy" prawnej realizacji zadań technicznych.

Wykonywanie wszelkich prac geodezyjnych reguluje ustawa "Prawo geodezyjne i kartograficzne" [2], w której art. 19 ust. 2 mówi o "szczegółowych zasadach wykonywania specjalistycznych prac geodezyjnych i kartograficznych na potrzeby resortów, które określają właściwi ministrowie i kierownicy urzędów centralnych w porozumieniu z Głównym Geodetą Kraju". Przepisy prawne dla celów budownictwa są zawarte w ustawie "Prawo budowlane" [l]. Zgodnie z [l] art. 43 ust. 4 wydane zostało rozporządzenie [5], które dotyczy rodzajów i zakresu prac geodezyjnych, wykonywanych w budownictwie. W rozporządzeniu tym zawarte są przepisy dotyczące ww. artykułów ustaw [l, 2], a w rozdziałach 3, 4, 5 tegoż rozporządzenia podane są przepisy prawne, związane z wykonywaniem zadań geodezyjnych na placu budowy.

Rozporządzenia wymienione w spisie literatury pod pozycjami [6] i [8] zawierają przepisy prawne dotyczące prac geodezyjnych, wykonywanych tylko na określonych rodzajach obiektów budowlanych. Natomiast rozporządzenia wymienione pod pozycjami [9, 10, 12 i 13] zawierają przepisy dotyczące różnych prac geodezyjnych, w tym również prac geodezyjnych na placu budowy. Przepisy te będą uwzględnione w niniejszym opracowaniu.

Opracowanie niniejsze może być pomocne wykonawcom ww. prac geodezyjnych, aby prace te mogły być prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami ([2] art. 42 ust. 3), a także
może być wykorzystane przez osoby przygotowujące się do egzaminu związanego z uzyskaniem uprawnień zawodowych, szczególnie w zakresie czwartym, dotyczącym "geodezyjnej obsługi inwestycji" ([2] art. 43).

W niniejszym opracowaniu uwzględnione zostały przepisy prawne, które ukazały się przed 1.01.2002 r.

Szczegółowy przegląd przepisów prawnych dotyczących prac geodezyjnych, wykonywanych przy wznoszeniu budowli.

Ze względu na znaczną liczbę przedstawionych tu przepisów prawnych i ich różnorodność muszą być one odpowiednio uporządkowane. Zdecydowano się przedstawić je w trzech kolejnych grupach.

Aby jakiekolwiek działania mogły być podjęte muszą istnieć wykonawcy tych działań. Toteż pierwsza grupa przepisów będzie dotyczyła osób (podmiotów prawa) uczestniczących w opisywanych pracach.

Druga grupa przepisów dotyczyć będzie "określonego zachowania się" osób (por. [19]), tj. czynności geodezyjnych, wykonywanych na placu budowy, które w [19] określane są jako "przedmioty stosunku prawnego".

Przedmiotami stosunku prawnego są również przedmioty materialne, które występują w omawianych pracach i zostały objęte przepisami prawnymi. Uregulowania te zostaną podane w trzeciej grupie niniejszego przeglądu.

Przepisy prawne dotyczące osób związanych z wykonywaniem prac geodezyjnych na placu budowy

Osoby objęte niżej podanymi przepisami są związane z wykonywaniem i nadzorowaniem wykonywania prac geodezyjnych na placu budowy.

- Według [2] art. "prace geodezyjno-kartograficzne wykonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także inne jednostki organizacyjne utworzone zgodnie z przepisami prawa". Wg [2] art. 42 "do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii jest niezbędne posiadanie uprawnień zawodowych". Uprawnienia te uzyskuje się na podstawie:
1. przepisów ustawy [2], a w szczególności art. 42-45,
2. przepisów rozporządzenia [15],
3. regulaminu [16].
Uprawnienia zawodowe w geodezji i kartografii są uzyskiwane w zakresie siedmiu specjalności, w tym specjalności czwartej "geodezyjna obsługa inwestycji".

- Jednym z zadań inwestora obiektu budowlanego jest powołanie inspektora nadzoru inwestorskiego na danej budowie ([l] art. 18 ust. 2). Art. 27 ustawy [l] mówi o "wyznaczaniu specjalistów-inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie różnych specjalności". Na określonych budowach wyznaczani są inspektorzy z zakresu geodezji, którzy uczestniczą w odbiorze zrealizowanych budowli lub ich części (geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza - [l] art. 25), jak i w innych pracach geodezyjnych na budowie, a w szczególności w obsłudze geodezyjnej budowy. Kontrole przeprowadzane przez inspektorów nadzoru inwestorskiego mają głównie charakter techniczny i dotyczą tego obiektu budowlanego, przy budowie którego ten inspektor został powołany [20].

Ogólne określenie "kontroli przestrzegania przepisów dotyczących geodezji i kartografii" jest podane w [2] art. 7 ust. l pkt. 14, natomiast szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania kontroli przedsiębiorstw i instytucji geodezyjnych zawiera rozporządzenie [13]. Zasadnicze czynności kontrolne wykonują tu wojewódzcy inspektorzy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, których zakres działania jest podany w [2] art. 7b ust. l.

- Z podmiotami realizującymi określone prace, w tym również zadania geodezyjne, związana jest odpowiedzialność cywilna tychże podmiotów, objęta ustawami [3] i [4]. W ustawach tych
mówi się o: odpowiedzialności porządkowej ([4] art. 108), materialnej ([4] dział piąty), odpowiedzialności za warunki bhp ([4] dział dziesiąty) i innych.

Odpowiedzialność zawodową wykonawców prac geodezyjnych należy rozpatrywać w nawiązaniu do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdzie podane jest, że prace te powinny być wykonywane "zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa" ([2] art. 42 ust. 3). Chcąc zabezpieczyć się przed materialnymi konsekwencjami nieprawidłowości wykonanej pracy i zastrzeżeniami osób trzecich do wykonywanej pracy, jej wykonawca może się ubezpieczyć od odpowiedzialności cywilnej. Geodeci mogą się ubezpieczyć w TUiR "Warta" [18].

Należy zauważyć, że przepisy dotyczące uzyskiwania uprawnień zawodowych oraz przepisy o odpowiedzialności cywilnej wykonawców prac są objęte odrębnymi i obszernymi uregulowaniami prawnymi, które w opracowaniu niniejszym zostały jedynie zasygnalizowane.

Przepisy prawne dotyczące czynności geodezyjnych wykonywanych na placu budowy

W punkcie tym zostaną przedstawione te czynności geodezyjne, wykonywane na placu budowy, które są omawiane w podanych tu przepisach prawnych. Należy zauważyć, że wiele wskazań o charakterze technicznym dotyczących tych prac jest zawartych w standardach technicznych objętych rozporządzeniem [11].

a) Podjęcie wykonania geodezyjnego wytyczenia obiektów budowlanych i geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych wynika z ustawy [l] art. 41 ust. 2 pkt. l i art. 43 ust. l i 2. Natomiast przystąpienie do obsługi geodezyjnej budowy oraz pomiarów przemieszczeń i odkształceń budowli jest obwarowane następującymi warunkami.

Otóż w rozporządzeniu [5] § 12 mówi się, że ww. pomiary "wykonuje się - jeżeli są one przewidziane w projekcie budowlanym - na wniosek uczestnika procesu budowlanego". Ponadto [5] § 13 mówi, że obsługa geodezyjna budowy jest wykonywana wtedy, gdy dokładność usytuowania elementów obiektu bez pomiarów geodezyjnych nie zapewnia prawidłowego wykonania obiektu. Pomiary przemieszczeń i odkształceń obiektów budowlanych wykonuje się "w celu zapewnienia bezpieczeństwa budowy obiektu
budowlanego oraz bezpieczeństwa jego utrzymania" ([5] § 14).

b) Zgłoszenie prac geodezyjnych do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (dalej ODGiK) reguluje rozporządzenie [9] i powinno być dokonane przy przygotowaniu opracowania geodezyjnego projektu zagospodarowania działki lub terenu w oparciu o osnowę geodezyjną ([5] § 8.3). Uzyskane z ODGiK opisy topograficzne, współrzędne punktów osnowy geodezyjnej oraz obliczone następnie w opracowaniu geodezyjnym projektu dane do tyczenia pozwolą na wytyczenie punktów obiektu budowlanego, lokalizując go w terenie ([5] § 10).

Przepisy mówią, że pojedyncze obiekty budowlane o prostej konstrukcji, usytuowane w granicach jednej inwestycji, mogą być wyznaczone w terenie w stosunku do trwałych szczegółów sytuacyjnych, a dane do tyczenia mogą być pobrane z mapy ([5] § 8.3).
Również wykonanie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, opartej o osnowę geodezyjną i przekazanie jej do ODGiK ([5] § 20 i 21 pkt l) wymaga zastosowania przepisów rozporządzenia [9].

Według [9] § 13 ust. 2 pkt 2 i 3 "pomiary odkształceń i przemieszczeń budowli i urządzeń oraz pomiary budowlano-montażowe nie podlegają obowiązkowi zgłaszania" tych prac w ODGiK.

W rozporządzeniu [9] § 4 dopuszcza zgłoszenie zbiorcze prac, które będą wykonywane w danym roku kalendarzowym. Zgłoszenie obejmuje następujące prace:
- wytyczenie pojedynczych obiektów budowlanych,
- pomiary powykonawcze pojedynczych obiektów budowlanych,
- inwentaryzację nowobudowanych sieci podziemnego uzbrojenia terenu.

Z powyższego wynika, że zgłaszanie do ODGiK podanych wyżej prac geodezyjnych związane jest z uzyskaniem danych geodezyjnych niezbędnych do wykonania tych prac.
c) Pomiary przemieszczeń określonych budowli hydrotechnicznych zostały poruszone w rozporządzeniu [6]. Biorąc pod uwagę znaczenie kontroli stabilności budowli hydrotechnicznych, zgodnie z § 135 tego rozporządzenia, wprowadza się kontrolę wyników pomiarów przemieszczeń uzyskanych z automatycznych urządzeń kontrolno-pomiarowych przez ich porównanie z wynikami pomiarów nieautomatycznych. Tymi ostatnimi mogą być geodezyjne pomiary przemieszczeń.

Mamy tu przykład przepisu prawnego, wprowadzającego niezależną kontrolę wielkości niezwykle ważnych dla bezpieczeństwa określonej budowli w czasie jej wznoszenia, jak i jej utrzymania w należytym stanie po wybudowaniu.

d) Geodezyjna inwentaryzacja sieci uzbrojenia terenu wykonywana jest po jej wybudowaniu. Wyniki pomiarów inwentaryzacyjnych pozwalają ustalić czy odchyłki punktów sieci zrealizowanej od położenia projektowanego są dopuszczalne. Dopuszczalne wielkości tych odchyłek podane są w [14].

W ten sposób może być kontrolowane położenie punktów innych zrealizowanych budowli, a kontrole te są wykonywane przez inspekcję nadzoru inwestorskiego, zgodnie z ustawą [l] art. 25 pkt l.

e) Sposoby przekazywania wyników pomiarów geodezyjnych wykonywanych na placu budowy są różne. W przedstawionych sposobach uwzględniony jest cel, jakiemu pomiary służą oraz odbiorcy tych wyników - i tak:
- wpisu do dziennika budowy dokonuje wykonawca wytyczenia obiektu budowlanego - zgodnie z [5] § 11; wpisem do dziennika budowy potwierdzone przez wykonawcę powinny być również czynności wchodzące w skład obsługi budowy, pomiarów przemieszczeń i geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej - zgodnie z [5] § 15.1. Wszystkie więc zadania geodezyjne wykonywane na placu budowy są rejestrowane w dzienniku budowy [21]
przez wykonawców,
- wg [5] § 15.2 wykonawca geodezyjnej obsługi budowy obowiązany jest do przekazania kierownikowi budowy kopii szkiców tyczenia i pomiarów kontrolnych, wykonywanych w ramach tej obsługi; kierownikowi budowy przekazywana jest również kopia mapy powstałej w wyniku inwentaryzacji powykonawczej obiektu ([5] § 21 pkt 2),
- określoną formą przekazania wyników jest powstanie operatu geodezyjnego, zawierającego szkice obsługi budowy i operatu pomiarów przemieszczeń i odkształceń obiektu ([5] § 19.1 i 19.2), wchodzącego w skład dokumentacji budowy,
- wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej przekazywane są do ODGiK, aby na ich podstawie dokonać aktualizacji mapy zasadniczej, ewidencji gruntów i budynków oraz ewidencji sieci uzbrojenia terenu wg [5] § 20 i 21 pkt l,
- wg [2] art. 57 ust. l do wniosku o udzielenie zezwolenia na użytkowanie inwestycji załącza się m.in. geodezyjną inwentaryzację powykonawczą.

Przepisy regulują więc przekazywanie wyników pomiarów geodezyjnych - tak w czasie prowadzenia budowy, jak i po jej zakończeniu - określonym podmiotom lub włączenie ich do dokumentacji budowy.

Przepisy prawne dotyczące przedmiotów materialnych, stosowanych przy pracach geodezyjnych na placu budowy

- Dokumentacja budowlana i geodezyjna

1) Do opracowania geodezyjnego projektu zagospodarowania działki lub terenu ([5] § 8.1) niezbędna jest część dokumentacji projektu budowlanego, podana w [l] art. 34 ust. 3 pkt l, będąca projektem zagospodarowania terenu danego obiektu. Do wykonania obsługi geodezyjnej budowy obiektu oraz pomiarów przemieszczeń budowli może być wykorzystana część projektu architektoniczno-budowlanego danej budowli ([l] art. 34 ust. 3 pkt 2) oraz dokumentacja geologiczna i geotechniczna terenu budowy ([l] art. 34 ust. 4 pkt 4).

2) W kolejnych etapach budowy do prac geodezyjnych wykorzystywana jest istniejąca dokumentacja geodezyjna terenu budowy i terenów sąsiednich, a w trakcie budowy oraz po jej zakończeniu powstaje nowa dokumentacja wykonywanych czynności geodezyjnych - i tak:

- dokumentacja geodezyjna, pobierana z ODGiK po zgłoszeniu tam prac geodezyjnych, wg [9] służy przede wszystkim do wytyczenia obiektów budowlanych w terenie oraz do wykonywania geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej (por. rozdział "Przepisy prawne dotyczące czynności geodezyjnych, wykonywanych na placu budowy" - str. 3),

- dokumentacja geodezyjna powstająca w czasie prowadzenia budowy to:
a. dokumentacja wytyczeń budowli w terenie,
b. dokumentacja obsługi geodezyjnej budowy oraz pomiarów przemieszczeń i odkształceń budowli i terenów,
c. dokumentacja, która powstaje przy wykonywaniu inwentaryzacji obiektów zakrywanych ([l] art. 43.3), w tym zakrywanej
sieci uzbrojenia terenu ([2] art. 27.1),
d. w czasie prowadzenia budowy i w końcowych jej etapach inwentaryzowane są obiekty na powierzchni terenu, które stanowić będą treść mapy inwentaryzacyjnej całej inwestycji,
e. dokumentacja geodezyjna powstaje również po zakończeniu budowy wtedy, gdy wykonywane są pomiary przemieszczeń i odkształceń, będące kontynuacją pomiarów rozpoczętych w czasie budowy ([5] § 18.1).

- Drugą grupą materialnych przedmiotów, które stosowane są przy pomiarach geodezyjnych na placu budowy są znaki geodezyjne i pomiarowe oraz - konieczne ze względu na bhp - zabezpieczenia np. wykopów i inne urządzenia, które stwarzają bezpieczne warunki wykonywania prac na placu budowy.

Znaki geodezyjne osnów geodezyjnych znajdujące się na terenie placu budowy oraz w jego sąsiedztwie powinny być zabezpieczone przed zniszczeniem i poruszeniem [12]. Ustawa [l] art. 22.1 nakłada obowiązek ochrony znaków na kierownika budowy.

Według [12] § 11 "nie podlegają ochronie znaki umieszczone na okres przejściowy, a w szczególności w związku z realizacją inwestycji" (patrz wnioski z niniejszego opracowania).

W rozdziale 16 [18] mówi się o znakach wysokościowych, zakładanych w sąsiedztwie i na obiektach inżynierskich budowli drogowych. Sygnalizując o ustalanej liczbie tych znaków,
ich położeniu oraz nawiązaniu do niwelacji państwowej, nie podaje się kiedy i do czego znaki te są wykorzystywane, od tego bowiem zależy ich konstrukcja, stabilizacja i położenie w terenie (por. wnioski z niniejszego opracowania).

Dla, określonych przepisami, budowli hydrotechnicznych zakładane są urządzenia kontrolno-pomiarowe, do których należą również znaki pomiarowe, gdy stosowane są geodezyjne pomiary przemieszczeń i odkształceń. W [6] § 132-136 mówi się o rodzaju, liczbie i rozmieszczeniu tych znaków oraz o nawiązaniu pomiarów do geodezyjnej sieci odniesienia (por. wniosek).

Wszelkie zalecenia dotyczące warunków bhp na placu budowy obowiązują również wykonawców prac geodezyjnych, a są one podane w ustawie [4], w ostatnio wydanej noweli do ustawy [l] (patrz spis literatury) oraz w specjalistycznych przepisach prawnych dotyczących bhp w budownictwie, np. [17].

Wnioski

W trakcie dokonywania powyższego przeglądu przepisów nasunęły mi się następujące wnioski:

1. Należy rozważyć potrzebę zamieszczenia w rozporządzeniu [5] wzmianki o kontrolach prac geodezyjnych na budowie, przeprowadzanych przez inspektorów nadzoru inwestorskiego oraz przez inspektorów wojewódzkich nadzoru geodezyjnego i karto-
graficznego. Kontrole te wiążą się z uregulowaniem ustawy [l] i rozporządzenia [13].

2. Biorąc pod uwagę doświadczenia ostatnio prowadzonych prac budowlanych, szczególnie na terenach o gęstej zabudowie, należy rozważyć potrzebę umieszczenia w przepisach prawnych, np. w [5], upoważnienia określonych osób do podejmowania decyzji o wykonywaniu - dla określonych przez nich obiektów - pomiarów przemieszczeń i odkształceń terenów i obiektów budowlanych, które znajdują się w sąsiedztwie wznoszonego obiektu budowlanego. Chodzi tu o bezpieczeństwo obiektu budowanego oraz obiektów sąsiednich.

3. Specjaliści powinni rozważyć potrzebę opracowania standardu technicznego, obejmującego wykonywanie pomiarów przemieszczeń i odkształceń obiektów budowlanych i terenów - tak
w czasie budowy, jak i w trakcie eksploatacji obiektu. Ze względu na wagę tego wniosku przedstawiam go tutaj mimo, że dotyczy on standardu technicznego.

4. Należy rozważyć potrzebę umieszczenia w rozporządzeniu [5] wzmianki o tym, że część dokumentacji budowlanej i dokumentacji geologicznej i geotechnicznej może być wykorzystana w pracach geodezyjnych na placu budowy, jak i po jej zakończeniu (np. kontynuacja pomiarów przemieszczeń). Należy tu nawiązać do treści uzupełnienia do ustawy [l].

5. Należy rozważyć czy w § 11 rozporządzenia [12] powinna być uwzględniona ochrona stałych znaków pomiarowych, zakładanych na terenie placu budowy, a w szczególności znaków, które mogą służyć do prowadzenia pomiarów geodezyjnych po zakończeniu budowy, np. do kontynuacji pomiarów przemieszczeń.

6. Wniosek ten ma charakter ogólny. Należy rozważyć jakie uregulowania prawne, dotyczące wykonywania zadań technicznych, powinny znajdować się w przepisach prawnych, a jakie po
winny być zawarte w standardach technicznych. Wniosek ten kieruje się do osób i instytucji przygotowujących nowe lub korygujących istniejące przepisy. W tekstach obowiązujących przepisów zauważono wiele uregulowań mających charakter wskazań technicznych, służących realizacji zadań (por. "Druga grupa materialnych przedmiotów..." - str. 7).

Przy wykonywaniu wielu zadań geodezyjnych, jak i innych zadań technicznych, wykonawcy - będąc technikami - zwracają uwagę przede wszystkim na stronę techniczną realizacji zadań, nie uwzględniając często innych aspektów tych zadań, np. prawnych. Powyższe opracowanie wskazuje na znaczenie strony prawnej przy realizacji zadań technicznych.

Jak wynika ze spisu literatury, liczba uregulowań prawnych dotyczących prac geodezyjnych na placu budowy jest dość znaczna. W powyższym opracowaniu podjęto próbę zebrania i uszeregowania przepisów zawartych w tych uregulowaniach, co może znacznie ułatwić zastosowanie praktyczne przepisów.

Powyższe propozycje uszeregowania przepisów pozwalają przypuszczać, że przy rozważaniu przepisów prawnych dotyczących innych zadań technicznych, będą mogły być zastosowane analogiczne uszeregowania.

Również charakter przepisów podanych w niniejszym opracowaniu pozwala sądzić, że analogiczne przepisy będą mogły być zastosowane w uregulowaniach prawnych dotyczących innych zadań technicznych.

LITERATURA

[l] Ustawa z 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 póz. 414 ze zm.), w tym ostatnia zmiana ustawy z 27.07.2001 r. (Dz. U. nr 129 póz. 1439)
[2] Ustawa z 17.05.1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 30 póz. 163 ze zm.)
[3] Ustawa z 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 póz. 93 ze zm.)
[4] Ustawa z 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. nr 24 póz. 141 ze zm.)
[5] Rozporządzenie ministra gospodarki przestrzennej i budownictwa z 21.02.1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjnych i kartograficznych oraz czynności geodezyjnych, obowiązujących w budownictwie (Dz. U. nr 25 póz. 133)
[6] Rozporządzenie ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa z 20.12.1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz. U. nr 21 póz. 111)
[7] Rozporządzenie ministra gospodarki z 30.07.2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. nr 97 póz. 1055)
[8] Rozporządzenie ministra transportu i gospodarki morskiej z 30.05. 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. nr 63 póz. 735)
[9] Rozporządzenie ministra gospodarki przestrzennej i budownictwa z 15.05.1990 r. w sprawie szczegółowych zasad zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych oraz przekazywania materiałów i informacji powstałych w wyniku tych prac do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego (Dz. U. nr 33 póz. 195)
[10] Rozporządzenie ministra gospodarki przestrzennej i budownictwa z 15.11.1990 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępnianiu
zasobu (Dz. U. nr 77 póz. 459)
[11] Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 24.03.1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji i kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U. nr 30 póz. 297)
[12] Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 15.04.1999 r. w sprawie ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych (Dz. U. nr 45 póz 454 ze zmianą w r. 2001 Dz. U. nr 11 póz. 89)
[13] Rozporządzenie Rady Ministrów z 28.08.2001 r. w sprawie kontroli urzędów, instytucji publicznych i przedsiębiorstw w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących geodezji i kartografii (Dz. U. nr 101 póz. 1090)
[14] Rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego i budownictwa z 2.04.2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz. U. nr 38 póz. 455)
[15] Rozporządzenie ministra rozwoju regionalnego i budownictwa z 14.11.2000 r. w sprawie sposobu, trybu i szczegółowych warunków nadawania uprawnień zawodowych oraz działania komisji kwalifikacyjnej ds. uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii (Dz. U. nr 107 póz. 1139)
[16] Regulamin działania Komisji Kwalifikacyjnej ds. uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii z 16.01.2001 r.
[17] Rozporządzenie ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych z 28.03.1972 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót budowlano-montażowych i rozbiórkowych (Dz. U. nr 13 póz. 93)
[18] Polisa ubezpieczeniowa dla geodetów. Wiadomości Stowarzyszenia Geodetów Polskich, marzec 1996 r.
[19] B a r a ń s k i W.: Yademecum przepisów prawa dla geodetów. PPWK, Warszawa 1972
[20] Rozporządzenie ministra infrastruktury z 19.11.2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji wymagane jest ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. nr 138 póz. 1554)
[21] Rozporządzenie ministra infrastruktury z 18.11.2001 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki oraz tablicy informacyjnej (Dz. U nr 138 póz. 1555)